dziecko z FAS w szkole

Dziecko z FAS w szkole

Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.

Wiele osób wie, co oznacza skrót FAS, ale tak na prawdę nie zdaje sobie sprawy z jakiego rodzaju zaburzeniamy ma się do czynienia. Stąd ta publikacja. Zawiera podstawowe informacje dotyczące przyczyn i objawów FAS.

Niedawno uczestniczyłam w konferencji dotyczącej syndromu FAS. Przed tą konferencją wprawdzie wiedziałam, co oznacza skrót, ale tak na prawdę nie zdawałam sobie sprawy z jakiego rodzaju zaburzeniami w tym wypadku ma się do czynienia. Stąd ta publikacja.

Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS) jest jednostką chorobową, która wiąże się z występującymi nieprawidłowościami w zakresie rozwoju fizycznego, umysłowego i prowadzi do zaburzeń w zachowaniu. Są one efektem narażenia płodu na działanie alkoholu. Nie bez znaczenia jest dawka, czas działania, sposób i model picia. Umiarkowane i epizodyczne picie kobiety w ciąży także może być przyczyną FAS.

Medyczną diagnozę FAS potwierdzają cztery podstawowe kryteria:

1. Udokumentowane picie alkoholu przez ciężarną.
2. Przed i pourodzeniowy deficyt wzrostu , wagi ciała i obwodu głowy.
3. Uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, które wyraża się jako upośledzenie funkcji fizycznych, intelektualnych i społecznych.
4. Zespół fizycznych anomalii wyrażających się mniej lub bardziej widocznymi deformacjami budowy kończyn, twarzy, mięśni i wadami narządów wewnętrznych.

Brak któregoś z wyżej wymienionych objawów nie wyklucza problemu, ale wskazuje na uszkodzenie diagnozowane jako – Alkoholowy Efekt Płodowy (FAE).

Tym, co „na pierwszy rzut oka” wskazuje na podejrzenie FAS są cechy dysmorfii. Są to cechy wyglądu zewnętrznego takie jak: płaskie czoło, mały zadarty nos, wąska górna warga, deformacje uszu, szeroko rozstawione oczodoły, opadające powieki, brak rynienki podnosowej i czerwieni wargowej.

FAS może się charakteryzować różnym stopniem upośledzenia. Dzieci z tym schorzeniem mogą mieć iloraz inteligencji od 29 do 120 IQ. Wiele spośród nich kończy szkole średnią z minimalnym dodatkowym wsparciem i niewielką dodatkową pomocą w adaptowaniu się do warunków szkoły, inni będą mogli osiągnąć to tylko dzięki ciężkiej pracy. Jednak największa grupa dzieci przerwie naukę, często na poziomie niższym od ich potencjalnych możliwości.

Inne właściwości obserwowane u dzieci z FAS to:

• trudności w przyswajaniu informacji,
• słaba samokontrola,
• impulsywność (labilność emocjonalna),
• trudności z koncentracją uwagi,
• zaburzenia funkcji percepcyjnych,
• problemy z matematyką,
• brak refleksji,
• trudności w nauce czytania,
• zaburzone przywiązanie,
• trudności w funkcjonowaniu społecznym,
• trudności z oceną sytuacji, trudności z rozumieniem pojęć abstrakcyjnych,
• problemy z pamięcią,
• trudności z orientacją w czasie i przestrzeni,
• zaburzenie procesów poznawczych, w tym przetwarzanie informacji,
• niska świadomość własnej osoby,
• nieumiejętność rozwiązywania problemów.

Uczniowie z FAS mogą nietypowo reagować na nieznane frustrujące sytuacje, od wycofania, po agresję. Dziecko takie może często wpadać w furię. Młodzież często cierpi na depresję, ma skłonność do kradzieży, kłamstwa, ma problemy z nawiązaniem i utrzymaniem nowych znajomości.
Ze względu na specyfikę problemów diagnoza powinna obejmować wszystkie aspekty funkcjonowania dziecka:

• diagnoza procesów intelektualnych (myślenie),
• diagoza procesów orientacyjnych (spostrzeganie, uwaga, pamięć),
• diagnoza procesów wykonawczych (motoryka),
• diagnoza procesów emocjonalnych (emocje i motywacja),
• diagnoza funkcjonowania społecznego,
• diagnoza potrzeb,
• diagnoza pedagogiczna.

Nie ma jednej słusznej metody pomocy psychologiczno-pedagogicznej w pracy z dzieckiem z FAS. Konieczne jest podejście holistyczne (pomoc medyczna, psychologiczna, edukacyjna, społeczna).
Jedną z takich metod jest stymulacja układu przedsionkowego. Powtórzenie w stymulacji archetypowych wzorców ruchowych w tym schematów odruchów daje szansę na nadrobienie pracy jaką mózg powinien wykonać w rozwoju. Inne metody to:

• techniki behawioralne,
• kinezjologia edukacyjna,
• neurostymulacja,
• metody relaksacyjne,
• socjoterapia,
• metody rozwoju funkcji percepcyjno-motorycznych,
• edukacja matematyczna wg E. Gruszczyk-Kolczyńskiej,
• wykorzystanie muzyki,
• techniki „łamania głowy”.

Pomoc w zakresie szkolno-edukacyjnym dla dziecka z zespołem FAS również powinna być kompleksowa i obejmować w zależności od potrzeb:

• zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze,
• zajęcia korekcyjno-kompensacyjne,
• zajęcia logopedyczne,
• dostosowanie wymagań,
• nauczanie indywidualne,
• kształcenie specjalne,
• wydłużenie etapu edukacyjnego,
• zajęcia rewalidacyjne,
• wsparcie nauczyciela,
• wczesne wspomaganie rozwoju.

Na zakończenie dodam, że podstawą pomocy nie są jednak wspaniałe techniki, czy wyszukane metody ale poziom relacji miedzy dwiema osobami – dającą pomoc i tę pomoc otrzymującą. Efekty, czy skuteczność zależą od tego jak ułożą się relacje między nimi. Rola postaw osób wspierających ma tu zasadnicze znaczenie. Dlatego warto aby taka osoba postawiła przed sobą pytania:

• Czy potrafię zaakceptować fakt inności i niepełnosprawności dziecka?
• Czy rozumiem i potrafię zaspokoić jego potrzeby?
• Czy potrafię stymulować i wspierać jego rozwój?
• Czy potrafię radzić sobie z własnymi emocjami pojawiającymi się w kontakcie z dzieckiem?

opracowała - Magdalena Jaworska






Nasza prezentacja w informatorze - Dziecko z FAS w szkole.